چگونه مسلمان شدیم؟
چگونه مسلمان شدیم؟
How Did We Become Muslims
مترجم:
چگونه مسلمان شدیم؟

پژوهشی مستند در تاریخ پیدایش و گسترش اسلام

کتاب "چگونه مسلمان شدیم؟" مبتنی بر پژوهش‌های جدیدی است که نظری کاملا متفاوت با نظر اسلام شناسان سنتی دارد. تاریخ طبری و سیره‌های ابن‌اسحاق و ابن‌هشام و احادیث، مبنای تاریخ نویسی سنتی اسلام هستند. پژوهش‌های جدید از یک‌ طرف بریافته‌های تازه باستان‌شناسی تکیه‌دارند مانند سکه‌شناسی، سنگ‌نوشته‌ها و کتیبه‌ها و از طرفی با مطابقت‌‌دادن روایات اسلامی با منابع یونانی، سریانی و پارسی میانه صورت می‌گیرند.

تاریخ سنتی اسلامی ـ همانطوری که در این کتاب نشان داده می‌شود ـ به گونه‌ای یک نگارش "پسا-زمانی" و برهمین مبنا خیال‌پردازانه و اُسطوره‌نگارانه بود. این وقایع‌نگاری، در گُذرِ اَدوار، به طور سیستماتیک، برنامه‌مَند و مُستمر به نفع حاکمان، مذهب، امامان و روحانیت مسلمان تغییر داده شده و بازسازی گردیده‌است. در این روشِ نگارشی، چیره‌گیِ داستانسرایی ایرانی نقش اولیه و بزرگی ایفا کرده، به طوری که ما در مواقعی، تفاوت بین داستانهای "شاهنامه" و "کارزار کربلا" و یا تفاوت شخصیت پهلوانانی همچون "علی" و "رستم" را نمی‌توانیم به راحتی تشخیص دهیم.

پیدایش اسلام همزمان است با دوران ساسانیان و جنگ‌های بی‌شمارِ آنها با امپراطوری روم شرقی (بیزانس). شکل‌گیری این مذهب می‌بایستی ضرورتاً با اتفاقات و شرایط سیاسی ‌ـ ‌اجتماعی این دوران، با کشمکش‌های این دو قدرت و با اعتقادات جاری مردم در آن زمان مرتبط باشد. به همین دلیل، بررسی مسائل "عقیدتی و ایدئولوژیکی" این دوران، جای گسترده‌تری را در این کتاب به خود اختصاص داده‌است. هدف نویسنده در این نوشته، نه بیانِ افسانه‌وارِ وقایع این دوران، بلکه فهم "مقبولیت و مشروعیتی" است، که در زمان خود به این وقایع داده می‌شد. محتوای این مشروعیت، همانا توجیه مذهبی ـ عقیدتی این رُخدادها بود، که بعدها به شکل مذهب جدیدی بنام «اسلام» پدیدار گردید.
تبادل نظر