گروه نویسندگان

Groupe des écrivains

شب بود. تو خواب بودی همیشه این طور وقت‌ها و من روی مبل راحتی کنار تخت نشسته بودم و تو را تماشا می‌کردم. نگاهم را سُر می‌دادم روی تنت. با قوس‌هایش بالا و پایین می‌رفتم و سعی می‌کردم لای پیچ‌های ملافه گیر نکنم و راه خودم را بروم. ازشیب پهلوها بالا بروم و چرخ بزنم و بعد بروم تا استخوان‌های ترقوّه و بیفتم توی گودی‌شان و دستم را روی کُرک‌های روشنی بکشم که حالا زیر نور محو چراغ خواب پیدا نبودند. به گردنت که رسیدم تو غلت زدی و ملافه را کشیدی تا زیر خط لب‌ها. دست دراز کردم و در تاریکیِ کنار مبل دنبال پاکت سیگار گشتم. فندک روی شکم تو جا مانده بود. آتش سیگار، هاله‌ی سرخی روی صورتم انداخت و نماند. توی شیشه‌ی پنجره‌ی روبه‌رو دیدم: صورتم را که سرخ بود و بعد اصلاً نبود. پُک اوّل را تو نداده بیرون دادم. پُک اوّل همیشه بوی کاغذ می‌دهد. پرسیدم:

«خوابی؟»

«ها؟»

«هیچّی بخواب»

 

* از داستان " تن به تاب زده " بهرنگ بقایی

کارگاه داستان نویسی حسین مرتضائیان آبکنار

France

Iran

Australia

نشر ناکجا

همشاگردی ها ۳

حرف می‌زدم و صدایی شبیه صدای خودم را می‌شنیدم. ماهیچه‌های صورتم مثل ماهیچه‌های صورت آدم‌هایی تکان می‌خورد که حرف می‌زدند. لبِ پایینم بیشتر از لبِ بالا تا می‌شد. صدایم بالا و پایین می‌شد. انگار صدایم زنی بود در رختخواب، که بی آنکه فکر کند دوستش دارد یا نه، بالا و پایین می‌رود.

(بخشی از داستان دوازده طبقه می‌شود چند متر نوشته الهام رستگار عالم)

 

کارگاه داستان نویسی حسین مرتضایی‌اش آبکنار

همشاگردی ها ۲

حسین مرتضائیان آبکنار: این مجموعه برآیندِ جلساتِ کارگاهی ماست؛ نشست‌‌های مداومِ هفتگی که همه‌‌اش ادبیات است و سرخوشی؛ آن هم در این وانفسای نشر و کتاب که عرصه هر روز تنگ‌‌تر می‌‌شود.
اینها همه همشاگردی هستند. دل می‌‌دهند به شنیدنِ داستان‌‌های همدیگر، نقد می‌‌کنند و نقد می‌‌شنوند و نقد می‌‌شوند، تا سرآخر داستان‌‌ها ورزیده شوند و خواندنی‌‌تر.
داستان‌‌ها همگی با هم متفاوت‌‌اند. هر کدام ویژگیِ خود را دارند و سازِ خودشان را می‌‌زنند؛ چه در شکل و شگردهای داستانی و چه در زبان و درونمایه و شیوۀ روایت.
با خواندنِ این داستان‌‌ها شاید بتوان به تصویری دقیق‌‌تر و به‌‌روزتر رسید از ادبیاتِ امروزِ ایران.

 

همشاگردی ها ۱

مجله «فصل‌نامه: بدون سانسور - Uncensored - Non Censuré (مجله ادبیات و اندیشه) در بهار ۱۳۹۷ شماره صفر خود را منتشر کرده است. در این مجله قسمت‌هایی از کتاب‌هایی که هنگام انتشار در ایران با سانسور مواجه شده‌اند را گنجانده‌ایم و نیز به مطالبی در مورد سانسور به سه زبان فارسی، فرانسه و انگلیسی پرداخته شده است.

Non censuré

مجله ی بدون سانسور

گروه مترجمان

دفترهای پیشاسقوط برای ثبت تاریخ‌اند. برای روایت داستان زنان و مردانی که دیگر در برابر ظلم و تحقیر و سرکوب زانو نمی‌زنند. مانند فیلم‌هایی که دیده‌ایم، اما این بار در زندگی واقعی، با مشت‌های گره‌خورده از خشم، سینه سپر کرده‌اند و با جبر پیکار می‌کنند، بی‌آنکه دقیقاً فرجام این راه را بدانند. اما مگر همیشه نگفتیم مهم مسیر است، نه مقصد؟

ضرورت دفترهای پیشاسقوط از آن لحظه برایمان هویدا شد که هیچ مجله‌ی کاغذی، در طول این سال‌ها، خیزش مردم ایران را در ۷۸، ۸۸، ۹۶، ۹۸ و ۱۴۰۰ دنبال نکرده بود. اثری که از آن قیام‌ها برجا مانده، ویدیوها و نوشته‌های اینترنتی هستند در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی، و چند مقاله و کتاب که خارج از کشور بیشتر به زبان‌های خارجی منتشر شدند.

مهم‌ترین ابزار ارتباطی انقلاب ۱۴۰۱ شبکه‌های اجتماعی و تلویزیون‌های خارج از کشور هستند که هیچکدام جایی برای تحلیل در عمق رویدادها و امکان تفکری نکته‌بینانه که بتواند گاهی با روایت مرسوم جنبش متفاوت باشد نمی‌گذارد. انتشار دفترهای پیشاسقوط برای ما ضرورتی آشکار در راه  آزادی‌ است. 

در دفترهای پیشاسقوط وقایع و شواهد روزانه‌، مطالب و مقالات رهبران، متفکران و فعالان و شاهدان این انقلاب را منتشر خواهیم کرد. مصاحبه و میزگردهای مهم و مناقشه‌برانگیز این اتفاق تاریخی را به سه زبان فارسی، فرانسه و انگلیسی (و شاید زبان‌های بیشتری در آینده‌ای نزدیک) منتشر خواهیم کرد.

انقلاب حرکتی‌ است تابعِ یک ضرورت، ضرورتِ یک ملت، و این ضرورت تابعِ تاریخ است. ما اینجا ثبت تاریخ می‌کنیم. ثبت تاریخِ ملتی که «نه گفتن» را آموخت، ملتی که تسلیم نشد و سرسپردگی را با نافرمانی عوض کرد. ثبت تاریخ زنان و مردان، از آن لحظه‌ای که دیگر تسلیم ظلم نشدند تا آزادی را به‌ دست آوردند.

 

Notebooks before the fall

دفترهای پیشاسقوط شماره ۱ و ۲

دومین ویژه‌نامه‌ی دفترهای پیشاسقوط را اختصاص دادیم به عکس‌های انقلاب ۱۴۰۱.

مهسا (ژینا) امینی، دختر ۲۲ ساله‌ی اهل کردستان که هنگام سفر به تهران توسط گشت ارشاد دستگیر شد و پس از آن با کبودی‌های واضح روی سرش به کما رفت. این تصویر خانواده‌ی اوست که بعد از مرگش در بیمارستان سوگواری می‌کند. نیلوفر حامدی عکسی از پدر و مادر مهسا در حالی‌که در بیمارستان درآغوش هم گریه می‌کردند در توییتر منتشر کرد. عکس، به همراه گزارشی که نیلوفر حامدی از مرگ مهسا تهیه کرده بود، به سرعت پخش و نهایتا منجر به اعتراضات سراسری در کشور شد.

ناآرامی‌های مردمی و اعتراضات ضد حکومتی در ایران، در ارتباط با مرگ مهسا امینی در هنگام بازداشت از روز جمع

Les cahiers d'avant la chute Hors-Série N.2

دفترهای پیشاسقوط ویژه نامه ی شماره ۲ (عکس)

یکی از مهم‌ترین بحث‌ها در سیستم دموکراسی، مبحث برابری یا نابرابریِ عقل و خرد جمعی‌ست. همان مبحثی که خطر پوپولیسم (عوام‌گرایی) را در برابر الیتیسم (نخبه‌گرایی) قرار می‌دهد. این تفکر رایجی که می‌گوید مردم (دیگران) احمق هستند و تنها کاری که می‌شود برای برخی از آن‌ها کرد، تنزل به سطح فکری آن‌هاست تا شاید بشود قدری بهشان آگاهی بخشید و سطح‌شان را اندکی بالا برد تا این «فرودستانِ ذهنی» بتوانند آن حداقل وظیفه‌ای را که ازشان انتظار می‌رود برای تشکیل یک دموکراسی (رای در انتخابات) ادا کنند. تو گویی این اصل نابرابریِ هوش و ذکاوت در جامعه‌ی دموکراتیک یک اصل ازلی و ابدی‌ست!

در حالی که اکثر اوقات قضاوت ما در مورد مردمی که فکر می‌کنیم ابله یا بی‌شعور هستند اشتباه است. «مردم» لزوما به خاطر ناآگاهی‌شان یک ایدئولوژی را باور نمی‌کنند. اگر به یک ایدئولوژی باور دارند، پیش از هر چیز دلیلش این است که از آن ایدئولوژی خوش‌شان می‌آید.

در واقع این فرضیه‌ی «نابرابری عقل و خرد» در جامعه هرگز ثابت نشده. بر عکس، می‌توان همچنان بر جمله‌ی مشهور دکارت استوار بود: عقل سلیم چیزی‌ست که در جهان بهتر از هر چیز دیگری میان مردم تقسیم شده. یعنی استدلال و آن‌چه عقل سلیم به ما می‌گوید، سرانجام توسط هرکسی در جهان، جدا از سواد و فرهنگش، درک و فهمیده و پذیرفته می‌شود.

Les cahier d'avant la chute N.4

دفترهای پیشاسقوط شماره ۴

گسست اجتماعی و سیاسی با نظم و نظام سابق نیاز به یک میزآنسن و بیانٍ نمادین دارد که قادر به تاثیرگذاری بر تمام اقشار جامعه باشد. بخشی از نشانه‌ها و نمادهای انقلاب می‌تواند عصیان‌گر و خشن به نظر بیاید تا حتی اگر گذرا، تاثیرش بر تخیل دست‌جمعی قوی و موثر باشد. خشونت در هر انقلابی هم واقعی و هم نمادین است. هم نمایشی و هم آئینی. در دفترهای پیشاسقوط این جنبه‌ی انقلاب ۱۴۰۱ را با هم تحلیل و مرور می‌کنیم.

در این روزهای سرد زمستانی که رژیم اسلامی برای ایجاد وحشت و ناامیدی در میان مردم ایران دست به ابزار ناشرافتمندانه و رذل اعدام زده است٬ باید فراموش نکنیم که این مبارزه علیه استبداد، تنها مبارزه با حکومت اسلامی نیست. پیکار با خودمان است، با ترس‌هایمان و با ناامیدی‌هایمان، با دلسردی‌هایمان و با وابستگی‌هایمان. در این راه دشوار و پر فراز و نشیب مهم آن است که فراموش نکنیم قطب‌نمای ما آزادی، برابری و استقلال است. این سه راه‌یاب را در میان راه به هیچ بهانه‌ای نباید از دست بدهیم.

دی‌ماه ۱۴۰۱

تینوش نظم‌جو

Les cahiers d'avant la chute N.3

دفترهای پیشاسقوط شماره ۳

دفترهای پیشاسقوط برای ثبت تاریخ‌اند. برای روایت داستان زنان و مردانی که دیگر در برابر ظلم و تحقیر و سرکوب زانو نمی‌زنند. مانند فیلم‌هایی که دیده‌ایم، اما این بار در زندگی واقعی، با مشت‌های گره‌خورده از خشم، سینه سپر کرده‌اند و با جبر پیکار می‌کنند، بی‌آنکه دقیقاً فرجام این راه را بدانند. اما مگر همیشه نگفتیم مهم مسیر است، نه مقصد؟

ضرورت دفترهای پیشاسقوط از آن لحظه برایمان هویدا شد که هیچ مجله‌ی کاغذی، در طول این سال‌ها، خیزش مردم ایران را در ۷۸، ۸۸، ۹۶، ۹۸ و ۱۴۰۰ دنبال نکرده بود. اثری که از آن قیام‌ها برجا مانده، ویدیوها و نوشته‌های اینترنتی هستند در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی، و چند مقاله و کتاب که خارج از کشور بیشتر به زبان‌های خارجی منتشر شدند.

مهم‌ترین ابزار ارتباطی انقلاب ۱۴۰۱ شبکه‌های اجتماعی و تلویزیون‌های خارج از کشور هستند که هیچکدام جایی برای تحلیل در عمق رویدادها و امکان تفکری نکته‌بینانه که بتواند گاهی با روایت مرسوم جنبش متفاوت باشد نمی‌گذارد. انتشار دفترهای پیشاسقوط برای ما ضرورتی آشکار در راه  آزادی‌ است. 

در دفترهای پیشاسقوط وقایع و شواهد روزانه‌، مطالب و مقالات رهبران، متفکران و فعالان و شاهدان این انقلاب را منتشر خواهیم کرد. مصاحبه و میزگردهای مهم و مناقشه‌برانگیز این اتفاق تاریخی را به سه زبان فارسی، فرانسه و انگلیسی (و شاید زبان‌های بیشتری در آینده‌ای نزدیک) منتشر خواهیم کرد.

انقلاب حرکتی‌ است تابعِ یک ضرورت، ضرورتِ یک ملت، و این ضرورت تابعِ تاریخ است. ما اینجا ثبت تاریخ می‌کنیم. ثبت تاریخِ ملتی که «نه گفتن» را آموخت، ملتی که تسلیم نشد و سرسپردگی را با نافرمانی عوض کرد. ثبت تاریخ زنان و مردان، از آن لحظه‌ای که دیگر تسلیم ظلم نشدند تا آزادی را به‌ دست آوردند.

 

زن، زندگی، آزادی.